ON DEATH, John Keats

I.

Can death be sleep, when life is but a dream,
And scenes of bliss pass as a phantom by?
The transient pleasures as a vision seem,
And yet we think the greatest pain's to die.

II.

How strange it is that man on earth should roam,
And lead a life of woe, but not forsake
His rugged path; nor dare he view alone
His future doom which is but to awake.

RENE CHAR (1907 - 1988)

Je n’ai pas peur. J’ai seulement le vertige. Il me faut réduire la distance entre l’ennemi et moi. L’ affronter horizontalement.

Δε φοβάμαι. Νιώθω μονάχα ίλιγγο. Πρέπει να ελαττώσω την απόσταση ανάμεσα σε μένα και τον εχθρό. Να τον αντιμετωπίσω οριζόντια.

THE WIND SLEEPERS (1916) - H.D.

Whiter
than the crust
left by the tide,
we are stung by the hurled sand
and the broken shells.

We no longer sleep
in the wind -
we awoke and fled
through the city gate.

Tear -
tear us an altar,
tug at the cliff-boulders,
pile them with the rough stones -
we no longer
sleep in the wind,
propitiate us.

Chant in a wail
that never halts,
pace a circle and pay tribute
with a song.

When the roar of a dropped wave
breaks into it,
pour meted words
of sea-hawks and gulls
and sea-birds that cry
discords.

H.D.

LIGHT IN AUGUST (1932), του William Faulkner

Memory believes before knowing remembers…

Αν έπρεπε να διαλέξω τρεις – τέσσερις συγγραφείς που θα κρατούσα μαζί μου για πάντα, που το αίσθημα του εναγκαλισμού μου από τις λέξεις τους μπορεί να συγκριθεί μονάχα με μαγεία, τότε ένας από αυτούς θα ήταν οπωσδήποτε ο William Faulkner. Και μέσα από ένα έργο γεμάτο αριστουργήματα (The Sound and the Fury, As I Lay Dying, The Wild Palms, Absalom Absalom!), το Light in August κατέχει στις προσωπικές μου σκέψεις κι εκτιμήσεις περίοπτη θέση. Εδώ απουσιάζουν οι μακροσκελείς προτάσεις, η φειδώ στα σημεία στίξης και οι παράγραφοι που κρατούν σελίδες. Υπάρχουν όμως τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά που καθόρισαν το έργο του συγγραφέα και, σε μεγάλο βαθμό, το μοντερνισμό της γραφής στην αμερικάνικη λογοτεχνία. Μονόλογοι – ξεναγοί στο υποσυνείδητο του κάθε ήρωα, συνειρμική υποκειμενική αφήγηση, ντόπια κι επινοημένη διάλεκτος, ο πλούτος που αναβλύζει από τις σελίδες του μυθιστορήματος θα αρκούσε από μόνος του να γεννήσει μία φορμαλιστική λατρεία για την τέχνη του Faulkner. Όμως, στο Light in August κρύβεται μια ιστορία παθιασμένης αγανάκτησης για τη συλλογική συνήθεια (ανάγκη;) που επιβάλλει ευπροσδιόριστες ταμπέλες (βλ. ταυτότητες) κι έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την ατομική ανάγκη αυτοκαθορισμού, αφόρητα καταπιεσμένη κάτω από τα γενικώς χαραγμένα όρια (λευκός – μαύρος, πιστός – άπιστος, κοκ).

Το βάρος της ενοχής και, πολύ συχνά, της ταπείνωσης οδηγεί μια σειρά από χαρακτήρες σε ένα σκληρό αγώνα για συγχώρεση, λύτρωση και, εν τέλει, αυτοπροσδιορισμό σε έναν κόσμο «κατασκευασμένο» να αποστερεί κάθε ταυτότητα. Προεξέχουσα φιγούρα ο Joe Christmas, το άλλο πρόσωπο του Ιησού: μοιράζονται τα ίδια αρχικά, γεννήθηκε Χριστούγεννα και πέθανε λίγο μετά τα τριάντα του. Παρά την ενδελεχή ενασχόληση ολόκληρων κεφαλαίων με το παρελθόν του, το αληθινό του πρόσωπο μας διαφεύγει. Η μαρτυρική αποδοχή της τιμωρίας (αυτοθυσίας) αποκαλύπτει τον Μεσσία ενός κόσμου βυθισμένου στη δίνη της βίας, της προκατάληψης και της αδικίας. Το άσπρο και το μαύρο συνυπάρχουν στο δέρμα του, ενυπάρχουν στο αίμα του και η περιθωριοποίησή του θα είναι μονόδρομος για ένα κόσμο αντιδιαλεκτικό μέχρι μυελού των οστών. Από την άλλη, η Lena Grove, παραστρατημένη Μαίρη προς τη Βηθλεέμ, θα καταφέρει να εκπέμψει τη ζωοφόρο δύναμή της στην ταλαιπωρημένη πόλη του Jefferson, πριν επιστρέψει όμως στον πραγματικό της σπίτι. Δηλαδή στο δρόμο, στο αέναο ταξίδι που περικλείει μέσα του την υπόσχεση της απόδρασης / ελευθερίας (Lena) ή τη διαιώνιση του πόνου (Christmas). Ο χάρτης βρίσκεται μέσα μας.

REGARDLESS - Charles Bukowski (1920 - 1994)

the nights you fight best
are
when all the weapons are pointed
at you,
when all the voices
hurl their insults
while the dream is being
strangled.

the nights you fight best
are
when reason gets
kicked in the
gut,
when the chariots of
gloom
encircle
you.

the nights you fight best
are
when the laughter of fools
fills the
air,
when the kiss of death is
mistaken for
love.

the nights you fight best
are
when the game is
fixed,
when the crowd screams
for your
blood.

the nights you fight best
are
on a night like
this
as you chase a thousand
dark rats from
your brain,
as you rise up against the
impossible.
as you become a brother
to the tender sister
of joy and

move on

regardless.

FACTOTUM (1975), του Charles Bukowski

Πέμπτη πρωί, στο δρόμο για το γραφείο, ξεκινώ το Factotum. Φτάνοντας, μετά από μισή ώρα διαδρομής και τριάντα σελίδες ανάγνωσης, ο κύριος Chinaski μετρούσε ήδη καμιά δεκαριά απολύσεις, συν κάποιες οικειοθελείς αποχωρήσεις από δουλειές που, για να λέμε την αλήθεια, δεν κόπιασε και τόσο για να βρει. Με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για φόντο, κι ενώ άλλοι άντρες στην ηλικία του βρίσκονται σε πεδία μάχης, εκείνος στέκει στο περιθώριο κάθε πόλης που επισκέπτεται, έτοιμος να αποθεώσει, με την αφιλοσόφητη, αυθόρμητη στάση του, τους απόκληρους όλου του κόσμου. Μέσα από σύντομες, χιουμοριστικές βινιέτες, διακρίνεται ο απολαυστικός αυτοσαρκασμός ενός αποτυχημένου που ξέρει να γελά με τον εαυτό του. Και, κυρίως, γνωρίζει πώς να στέκεται στα πόδια του και να επιβιώνει απέναντι σε κάθε γύρισμα της τύχης. Ακολουθώντας το alter ego του, αναδεικνύεται ο καταραμένος ποιητής Bukowski. Αναμετρήθηκε με τις νόρμες της εποχής του και στάθηκε ψηλότερα, σε έναν κόσμο δικής του επινόησης. Αθυρόστομος και ντόμπρος, χωρίς περιττές σάλτσες και λοιπές αηδίες, έφτασε σε μία προφορικότητα του γραπτού λόγου που συναρπάζει και που στο Factotum απογειώνεται. Στις σελίδες του δε χωράνε καθωσπρεπισμοί και πολιτική ορθότητα. Σεξ, έρωτας, αλκοόλ, αφεντικά, γονείς - όλα έρχονται και παρέρχονται, αλλά στο τέλος λίγο σκοτίζουν τον ήρωα που απλά είναι χωρίς κανένα περαιτέρω άγχος (ή ανάγκη). Είτε τον δέχεσαι, είτε τον απορρίπτεις. Δε θα σου ζητήσει τίποτα διαφορετικό άλλωστε. Και αν σ’ έχει στην καρδιά του, αν με κάποιον μαγικό τρόπο κατάφερνες να πεισθείς γι’ αυτό, θα γυρνούσε πάντα σε σένα. Ανεξάρτητα αν θα του χάριζες ανταπόκριση ή όχι. Measure of a man άραγε; Την Πέμπτη το απόγευμα την είδα Chinaski και έβαλα τις φωνές στα αφεντικά μου. Μη με ρωτήσεις τι έκανα τη νύχτα.

E. E. Cummings (1894 - 1962)

since feeling is first
who pays any attention
to the syntax of things
will never wholly kiss you;

wholly to be a fool
while Spring is in the world

my blood approves,
and kisses are a better fate
than wisdom
lady i swear by all flowers. Don't cry
-the best gesture of my brain is less than
your eyelids' flutter which says

we are for each other: then
laugh, leaning back in my arms
for life's not a paragraph

And death i think is not parenthesis

e.e. cummings